Sosyal medyada e-Devlet ile yaş doğrulama 1 Kasım’da başlıyor, işte yeni kurallar

Türkiye’de sosyal medya hesaplarında yaş doğrulamanın nasıl yapılacağı belli oldu. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı’nın hazırladığı Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 10 Ekim 2026 Cumartesi günü Resmi Gazete’de yayımlandı. 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı bütün sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor.

Düzenleme, 15 yaş altına sosyal medya yasağı getiren kanun teklifinin Nisan ayında TBMM’de kabul edilmesinin ardından geldi. Kanun 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulmasını yasaklamıştı. Yeni yönetmelik ise yaşın nasıl doğrulanacağını, 15 ile 18 yaş arasındaki kullanıcılara nasıl bir hizmet sunulacağını ve mevcut hesapların hangi tarihe kadar doğrulanması gerektiğini belirliyor.

Yaş doğrulama e-Devlet üzerinden nasıl yapılacak?

Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe göre yaş doğrulama e-Devlet Kapısı üzerinden yapılacak. Kullanıcı, Başkanlığın e-Devlet’te sunacağı hizmete kimlik doğrulamasıyla girerek bir yaş doğrulama belirteci oluşturacak ve bu belirteci kullandığı sosyal ağın platformuna yükleyecek. Platform önce belirtecin gerçekten e-Devlet üzerinden üretildiğini teyit edecek, ardından kullanıcının yaş grubunu tespit edecek.

Belirteç, kullanıcı hakkında yalnızca iki bilgi taşıyor. Bunlardan ilki kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı, ikincisi ise 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığı. Ad, doğum tarihi, kullanıcı adı ya da kişiyi belirlenebilir kılacak başka hiçbir veri belirtece eklenmiyor. Sosyal ağ sağlayıcısının belirteci yaş doğrulama dışında bir amaçla kullanması da yasaklanıyor.

Doğrulama hesap açılırken zorunlu olacak. Platformlar bunun ardından kendi yaş doğrulama yöntemlerini de çalıştıracak ve doğrulanmış bir hesabın yaş sınırına aykırı kullanıldığına dair makul bir şüphe oluşursa hesap askıya alınacak. Böyle bir hesabın yeniden açılması için e-Devlet doğrulamasının tekrarlanması gerekecek. Türkiye’de geçici olarak bulunan yabancılar ise bu kontrolden muaf tutuluyor, ancak isterlerse yalnızca pasaport bilgileriyle e-Devlet üzerinden istisnai bir belirteç alabilecekler.

15 ile 18 yaş arasındaki kullanıcılar için hangi kurallar geliyor?

Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcılara yetişkinlerden ayrıştırılmış bir hizmet sunulmasını şart koşuyor. Bu hesaplarda yüksek gizlilik ayarları varsayılan olarak açık gelecek, bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetler ise hiç sunulamayacak. Getirilen başlıca kısıtlamalar şunlar:

• Hesaplar varsayılan olarak gizli açılacak, kamuya açık hesap seçeneği sunulmayacak.
• Takipçi ve takip edilen listelerini hesap sahibinden başkası göremeyecek.
• Bu hesaplara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek, mesajlarda görüldü bilgisi yer almayacak.
• Telefon rehberi ve diğer uygulamalardaki kişi listeleri platformla eşleştirilmeyecek. Hesap başkalarına önerilmeyecek, başka hesaplar da bu hesaba önerilmeyecek.
• Profil fotoğrafının, paylaşımların ve görsellerin ekran görüntüsü alınamayacak.
• Canlı yayın açma özelliği bulunmayacak.
• Kaydırma, dokunma ya da kendiliğinden oynatma yoluyla görsel içerikleri art arda sunan arayüzler kullanılamayacak.
• Hesaplar çocuğun davranışlarına göre kişiselleştirilmeyecek, kişisel veriler profilleme ve kişiselleştirilmiş reklam için kullanılmayacak.

Art arda içerik sunan arayüzlere ilişkin kural, hizmetin sunulduğu uygulama ve internet sitesi dahil bütün arayüzlerde geçerli olacak. Platformların ayrıca bu yaş grubuna yönelik sözleşme, ayar ve veri politikalarını çocuğun anlayabileceği bir dille sunması gerekiyor.

Ebeveyn kontrol araçları zorunlu hale geliyor

Sosyal ağ sağlayıcıları, anne, baba ya da vasinin kullanabileceği ebeveyn kontrol araçları sunmak zorunda olacak. Bu araçlarla hesap ve özellik ayarları denetlenebilecek, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemler ebeveyn onayına bağlanıp harcama limiti konabilecek. Kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması ile konum paylaşımının yönetimi de araçların kapsamında yer alıyor.

Araçların Türkçe sunulması, kolay bulunabilmesi ve farklı cihazlarda çalışması gerekiyor. Ebeveyn kontrolü etkinleştirildiğinde çocuğa bildirilecek, çocuk ise bu ayarları ebeveynin bilgisi ve aynı güvenlik doğrulaması olmadan kapatamayacak. Yaş doğrulama sonucuna ya da hesabın kapatılmasına itiraz etmek isteyenler için platformların Türkçe ve ücretsiz bir başvuru sistemi kurması da zorunlu. İtirazlar tamamen otomatik sistemlerle değil, insan incelemesiyle sonuçlandırılacak ve süreç bitene kadar hesaptaki içerikler silinmeyecek.

Mevcut hesaplar ne olacak?

Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce açılmış hesaplar da doğrulamanın dışında kalmıyor. Bu hesapların 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez e-Devlet belirteciyle doğrulanması gerekiyor. Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı anlaşılan çocukların hesapları bilgi verilerek kapatılacak, bu hesaplara ait veriler de itiraz süreci sonuçlandıktan sonra ya da itiraz edilmezse gecikmeksizin silinecek. 15 ile 18 yaş arasında olduğu tespit edilen kullanıcıların hesapları ise ayrıştırılmış hizmet kurallarına geçecek.

Kurallara uymayan platformlara Nisan’da kabul edilen kanunun öngördüğü yaptırımlar uygulanacak. Yönetmeliğe göre yaptırımdan önce platforma aykırılık bildirilecek ve giderilmesi için makul bir süre tanınacak. Yaptırımın ağırlığı belirlenirken aykırılığın süresi, etkilenen çocuk sayısı ve platformun uyum çabası da dikkate alınacak. Siber Güvenlik Başkanlığı, belirtecin teknik yapısını ve platformların izleyeceği süreci anlatan bir rehber hazırlayıp sosyal ağ sağlayıcılarıyla paylaşacak.