- Anthropic, yapay zeka modeli Claude'un ürettiği metinlere gözle görülmeyen filigranlar, dosyalara ise dijital köken bilgisi eklemeye başladığını duyurdu.
- Uygulama, Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası'nın şeffaflık kurallarına uyum kapsamında başladı, ancak sadece Avrupa'da değil dünya genelinde geçerli olacak.
- Şirket, filigranın içeriğin Claude tarafından işlendiğine dair bir sinyal verdiğini, ancak tek başına kesin kanıt sayılamayacağını vurguluyor.
Yapay zeka şirketi Anthropic, sohbet asistanı Claude’un ürettiği içerikleri makine tarafından okunabilir işaretlerle etiketlemeye başladığını duyurdu. Şirket, üretilen metinlere gözle görülmeyen filigranlar, üretilen dosyalara ise dijital olarak imzalanmış köken bilgisi ekleyecek.
Uygulama, 2 Ağustos 2026 tarihinden itibaren piyasaya sürülen Claude modellerini kapsıyor. Bu tarihten önce çıkan modeller içinse işaretleme desteği kademeli olarak ekleniyor. İşaretleme, model düzeyinde uygulandığı için Claude’un sunulduğu tüm ürünlerde geçerli olacak. Buna Claude uygulaması, API üzerinden erişilen Claude Platform, Claude Code, Claude Cowork ve Claude Tag ürünleri de dahil.
Metin ve dosyalar için iki ayrı yöntem
Anthropic, içerikleri işaretlemek için birbirini tamamlayan iki farklı teknik kullanıyor.
Bunlardan ilki metne gömülen filigran. Desteklenen bir Claude modeli metin ürettiğinde, bu metnin içine algılanamayan bir filigran işliyor. Şirkete göre bu filigran gözle görülmüyor ve yanıtın anlamını, kalitesini veya okunabilirliğini değiştirmiyor. Filigran metnin bir parçası olduğu için, metin başka bir yere kopyalanıp yapıştırıldığında da onunla birlikte taşınıyor ve bazı düzenlemelerden sonra bile varlığını sürdürebiliyor.
İkinci yöntem ise dosyalara eklenen imzalı köken bilgisi. Claude bir .svg, .png veya .jpg dosyası ürettiğinde, bu dosyaya köken bilgisi ekliyor. Bu bilgi, sektörde yaygın olarak kullanılan C2PA (Coalition for Content Provenance and Authenticity) açık standardını temel alıyor. İmzalı bir etiketin varlığı, dosyanın Claude tarafından işlendiğini gösteriyor ve dosyanın sonradan değiştirilip değiştirilmediğinin tespit edilmesine imkan tanıyor.
Sebebi: Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası
Bu adımın arkasında ise düzenleyici bir zorunluluk var. Anthropic, AB Yapay Zeka Yasası’nın yapay zeka içeriğinin şeffaflığına ilişkin 50. maddesi kapsamındaki uygulama kurallarını imzalamış durumda. Bu kurallar, üretken yapay zeka sağlayıcılarının ürettikleri içeriğe makine tarafından okunabilir işaretler yerleştirmesini gerektiriyor. Böylece içeriği kullananlar, platformlar ve düzenleyiciler yapay zeka üretimi içeriği tanımlayabiliyor.
Yasanın söz konusu temel yükümlülükleri 2 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş durumda. Kurallara uymayan şirketler, 35 milyon euro’ya ya da yıllık küresel cirolarının yüzde 7’sine kadar çıkabilen cezalarla karşı karşıya kalabiliyor.
Ancak Anthropic bu işaretlemeyi yalnızca Avrupa’daki kullanıcılarla sınırlı tutmuyor. Şirket, işaretlemenin Claude’un sunulduğu her yerde, dünya genelinde geçerli olacağını belirtiyor. Anthropic bu konuda yalnız da değil. Black Forest Labs, Google, Meta, Microsoft, OpenAI ve Synthesia gibi şirketler de AB’nin şeffaflık kurallarına uymayı şimdiden taahhüt etmiş durumdalar.
Filigranın sınırları ve gelen eleştiriler
Anthropic, bu işaretlerin önemli sinyaller sunduğunu, ancak sınırları olduğunu da açıkça belirtiyor. Şirkete göre bir işaretin tespit edilmesi, içeriğin Claude tarafından işlendiğini gösteriyor, ancak tek başına kesin bir kanıt oluşturmuyor.
Bunun ise birkaç nedeni bulunuyor. Öncelikle Claude her zaman içeriğin asıl yazarı olmayabiliyor. İnsanlar Claude’u metin düzeltmek, çevirmek veya özetlemek için de kullanıyor. Bu durumda çıktı, fikirler başka bir kaynaktan gelse bile Claude işareti taşıyabiliyor. Ayrıca işaretin yokluğu, içeriğin yapay zeka tarafından üretilmediği anlamına gelmiyor. Çok kısa metinler, ağır biçimde düzenlenmiş ya da başka bir yapay zekaya yeniden yazdırılmış içerikler filigranı kaybedebiliyor.
Eleştiriler de tam bu noktada yoğunlaşıyor. Bazı teknik analizlere göre metni önemli ölçüde değiştiren her yeniden yazma işlemi, hatta metni farklı bir yapay zeka modeline yeniden yazdırmak bile filigran sinyalini ortadan kaldırabiliyor. Ayrıca Anthropic’in kullanıcıların bu işaretleri tespit etmesini sağlayacak aracı henüz yayında değil. The Register gibi kaynaklar, bunun şirketi teknik iddialar konusunda güvene dayalı bir konuma soktuğunu, çünkü bağımsız doğrulamaya imkan verecek teknik özelliklerin henüz yayınlanmadığını belirtiyor.
Bir başka endişe ise sosyal boyutta. Uzmanlara göre asıl risk, olasılıksal ve yazarı kesin belirlemeyen bu sinyalin okullar, işverenler ve platformlar tarafından kesin bir kanıtmış gibi kullanılma ihtimali. Anthropic bu sınırlamayı belgelerinde açıkça yazmış olsa da, içeriği değerlendiren tarafların bu ayrıntıyı okumayabileceği belirtiliyor.
