- Instagram, düşük kullanım oranlarını gerekçe göstererek direkt mesajlardaki uçtan uca şifreleme desteğini resmen durdurdu.
- Mevcut sistem standart şifrelemeye dönerken, gizlilik savunucuları verilerin yetkisiz erişime açılması konusunda endişelerini dile getiriyor.
- Kullanıcıların güvenli iletişim için WhatsApp gibi alternatiflere yönelmesi ve mesaj geçmişlerini yedeklemeleri öneriliyor.
Instagram, direkt mesajlar (DM) için sunduğu uçtan uca şifreleme (E2EE) desteğini resmi olarak sonlandırdı. Daha önce kullanıcıların kendi istekleriyle aktif hale getirebildiği güvenlik özelliği, yerini artık standart şifreleme protokollerine bıraktı.
Mashable sitesinin haberine göre, standart şifreleme sisteminde, servis veya ağ sağlayıcılarının iletilen mesajlara potansiyel olarak erişim sağlama imkanının bulunduğu biliniyor. Uçtan uca şifrelemede ise tam aksine, mesajlara platformun kendisi dahil olmak üzere hiç kimse erişemiyor. En azından bu teknolojiyi sunan şirketlerin iddiası bu yönde.
Meta’nın 2019 vaadi rafa kalktı
Teknoloji devi Meta, 2019 yılında yaptığı bir açıklamada Messenger ve Instagram dahil tüm platformlarında uçtan uca şifrelemeyi varsayılan hale getireceğini duyurmuştu. Ancak şirket, sektörden gelen çeşitli baskılar neticesinde planlarından vazgeçerek rotasını tersine çevirdi. Mart ayında sessizce duyurulan kararın arkasındaki temel nedenin, özelliğin kullanıcılar arasındaki düşük kullanım oranları olduğu bildiriliyor.
Güvenlik ve gizlilik tartışmaları alevlendi
Gizlilik savunucuları, teknoloji şirketlerinin özel yazışmaları kolluk kuvvetlerine teslim etmesi veya yapay zeka eğitiminde kullanması ihtimaline karşı alarm durumuna geçti. Meta ise yapay zeka modellerini eğitmek için özel mesajları kullanmadığını savunuyor. Diğer taraftan, çocuk istismarıyla mücadele eden güvenlik grupları, platform denetimini ve şeffaflığı artıracağı gerekçesiyle ilgili değişikliği memnuniyetle karşılıyor.
Kullanıcılar şimdi ne yapacak?
Yazışmalarında yüksek düzeyde gizlilik arayan kişilerin WhatsApp veya Meta’nın bağımsız uygulaması Messenger’ı kullanmaya devam etmeleri tavsiye ediliyor. Şirket, şifreleme özelliği açık olan kullanıcılara sohbet geçmişlerini ve medyalarını indirmeleri yönünde bildirimler gönderdi.
Arşivleme işlemlerinin sorunsuz tamamlanabilmesi için uygulamanın en güncel sürümünün yüklü olması gerektiği hatırlatılıyor.
Instagram’ın resmi internet sitesinde paylaşılan bilgilendirme metni ise şu şekilde:
“Instagram’da uçtan uca şifrelenmiş mesajlaşma 8 Mayıs 2026 itibarıyla artık desteklenmemektedir. Bu değişiklikten etkilenen sohbetleriniz varsa tutmak isteyebileceğiniz medya veya mesajları nasıl indirebileceğinize ilişkin talimatlar görürsünüz. Instagram’ın daha eski bir sürümünü kullanıyorsanız etkilenen sohbetlerinizi indirmeden önce uygulamayı da güncellemeniz gerekebilir.”
Uçtan uca şifreleme nedir?
Uçtan uca şifreleme (End-to-End Encryption – E2EE), gönderilen bir mesajın, fotoğrafın veya aramanın yalnızca iletişimi kuran kişiler tarafından anlaşılabilmesini sağlayan üst düzey bir güvenlik yöntemi olarak biliniyor.
Birine mesaj gönderdiğinizde, yazdığınız metin cihazınızdan ayrılmadan önce karmaşık bir algoritmaya tabi tutularak kilitleniyor. Ortaya çıkan şifreli veri paketi internet üzerinde seyahat ederken; internet servis sağlayıcıları, siber saldırganlar ve hatta mesajlaşma uygulamasının kendi sunucuları bile sadece anlamsız bir karakter yığını görüyor. Mesaj alıcının cihazına ulaştığında, yalnızca o cihazda bulunan eşsiz “gizli anahtar” devreye giriyor ve şifreyi çözerek metni okunabilir hale getiriyor.
Uçtan uca şifreleme özelliği olmadan mesajlaştığınızda, gönderdiğiniz bütün veriler doğal olarak üçüncü taraf kişilerin erişimine açık hale gelmiş oluyor.
